Jak rozliczyć stratę z giełdy: PIT-38 i straty z lat ubiegłych
Stratę ze sprzedaży akcji, ETF-ów i innych papierów możesz odliczać przez pięć kolejnych lat od dochodu z tego samego źródła, czyli z kapitałów pieniężnych. W jednym roku wykorzystasz maksymalnie 50% pierwotnej straty albo jednorazowo do 5 mln zł. Dywidend, odsetek i kryptowalut z tym wynikiem nie łączysz, a wyniki wszystkich rachunków sumujesz najpierw.
Stan prawny: sierpień 2026 r.
Jak rozliczyć stratę z giełdy krok po kroku
Rozliczanie straty z giełdy sprowadza się do pięciu kroków. Reszta wpisu to rozwinięcie każdego z nich.
- Sprawdź, czy strata jest zrealizowana. Liczy się sprzedaż papierów poniżej kosztu ich nabycia, a nie sam spadek kursu w portfelu.
- Zsumuj wyniki wszystkich rachunków za dany rok. Zyski u jednego brokera i straty u drugiego znoszą się wzajemnie, bo to jedno źródło przychodów.
- Wykaż stratę w PIT-38 za rok, w którym powstała. Tego kroku nie da się nadrobić później bez korekty: bez zeznania za tamten rok w kolejnych latach nie ma czego odliczać.
- W pierwszym roku z zyskiem odlicz ją w polu D.30, pilnując dwóch sufitów naraz: limitu przypadającego na tę stratę i wysokości zysku danego roku.
- Powtarzaj przez pięć lat, zaczynając od najstarszej straty, bo ta wygaśnie pierwsza.
Kiedy powstaje strata z giełdy w rozumieniu PIT-38
Dopóki nie zamkniesz pozycji, nie masz straty. Portfel na minusie i czerwony wykres to jeszcze nie strata w PIT-38. Powstaje ona w momencie sprzedaży i tylko wtedy, gdy przychód jest niższy od kosztów nabycia i sprzedaży tych papierów.
PIT-38 składasz za każdy rok, w którym sprzedajesz papiery, bez znaczenia, czy wychodzi z tego zysk, czy strata. I to jest ten moment, w którym strata zostaje zapisana: bez zeznania za rok jej powstania w kolejnych latach nie ma czego odliczać, bo nikt nie zna jej kwoty. Rok bez żadnej sprzedaży to inna sytuacja: zerowego zeznania nie składasz i nie powstaje w nim strata, więc nie zaczyna się wtedy żaden pięcioletni termin. Zeznanie złożysz jednak także bez sprzedaży papierów, jeśli masz kryptowaluty albo same wydatki na nie, albo zagraniczne dywidendy i odsetki, od których nikt nie pobrał podatku.
Nie pamiętasz, czy PIT-38 poszedł? Sprawdź „Złożone dokumenty” w e-Urzędzie Skarbowym. Zeznanie mogło zostać zaakceptowane automatycznie, a jeśli coś w nim zmieniono i nie wysłano, urząd przyjął wersję bez tych zmian. Brakujące zeznanie złożysz po terminie razem z czynnym żalem, czyli krótkim pismem o spóźnieniu, o ile zdążysz, zanim urząd sam wykryje brak. Błędne skorygujesz.
Ile straty z giełdy można odliczyć w jednym roku
Zacznijmy od tego, co mówi przepis. Dotyczy strat powstałych od 2019 r.
Po ludzku wygląda to tak:
- Masz pięć lat, licząc od roku po tym, w którym strata powstała.
- W zwykłym roku odliczysz najwyżej połowę pierwotnej kwoty straty. Nie połowy tego, co zostało, a połowy tego, ile strata wynosiła na początku.
- Raz, w jednym dowolnie wybranym roku, możesz wziąć więcej, nawet całą resztę, do 5 mln zł.
- Nigdy więcej, niż wyniósł zysk tego roku. Przy zysku 12 000 zł odliczysz najwyżej 12 000 zł, choćby strata była dużo większa.
Najważniejsze jest to jedno: więcej niż połowę straty odliczysz tylko raz w całym pięcioletnim okresie. Szkoda tego na drobną kwotę, więc jeśli już sięgasz po jednorazowe odliczenie, weź całą resztę, ile tylko pozwoli zysk tego roku. Wcześniejsze częściowe odliczenie tego nie blokuje, a limit liczy się osobno dla każdej straty.
Każdy rocznik ma własny termin: stratę z 2022 r. wykorzystasz w latach od 2023 do 2027. Przy kilku stratach zacznij od najstarszej, bo wygaśnie pierwsza. Zamknięcie rachunku maklerskiego niczego tu nie zmienia; upływ pięciu lat już tak.
Czego nie odliczysz w tych pięciu latach, to przepada. Reszta nie przenosi się dalej i terminu nie da się przedłużyć. Zwykle nie przez limit, tylko dlatego, że w tych latach nie było dochodu, od którego dałoby się stratę odliczyć, albo nikt już o niej nie pamiętał.
Jak rozliczyć stratę z giełdy z lat ubiegłych: przykład na 40 000 zł
Marta wykazała w PIT-38 za 2022 r. stratę 40 000 zł i przez trzy kolejne lata odliczyła z niej 36 000 zł. Jej liczby są wpisane niżej, a 2024 r. jest pusty, bo nie było w nim sprzedaży.
Wpisz wynik każdego roku: zysk zwykłą liczbą, stratę ze znakiem minus. Resztę policzymy.
- z 2022: 40 000
- z 2022: 34 000
- z 2022: 34 000
- z 2022: 4 000
Podatek niższy o
6 840 zł
Odliczasz łącznie 36 000 zł straty, więc przez te lata zapłacisz 0 złzamiast 6 840 zł.
Zostaje 4 000 zł straty na kolejne lata.
W 2023 r. limitem był dochód, nie procent: przy 6 000 zł dochodu nie dało się wykorzystać więcej, choć połowa straty to 20 000 zł. W 2025 r. weszło 30 000 zł, a nie 20 000 zł z limitu 50%, bo Marta sięgnęła po odliczenie jednorazowe. Zostaje jej 4 000 zł do wykorzystania w 2026 albo 2027 r., bo na tym kończy się pięcioletni termin dla straty z 2022 r.
I na tym polega cała różnica między stratą wykazaną a przemilczaną: gdyby PIT-38 za 2022 r. nigdy nie powstał, Marta zapłaciłaby od zysków z 2023 i 2025 r. pełne 6 840 zł, czyli 19% z odliczonych 36 000 zł. Wykazanie stratnego roku nic nie kosztuje, a zwraca się przy pierwszym zysku.
Teraz podmień kwoty na swoje, a kalkulator policzy to samo dla Ciebie. Wpisuj sam wynik ze sprzedaży papierów, bez kryptowalut i dywidend. Ten sam kalkulator straty z lat ubiegłych działa też jako osobna strona.
Rozliczanie straty z giełdy: trzy scenariusze z liczbami
Przypadek Marty to nie jedyny układ. Poniżej trzy inne, w których rozliczenie straty z giełdy wygląda zupełnie inaczej.
| Sytuacja | Strata | Zyski w kolejnych latach | Ile odliczysz | Efekt |
|---|---|---|---|---|
| Strata mniejsza niż zysk | 8 000 zł za 2025 r. | 25 000 zł w 2026 r. | całe 8 000 zł | podatek 3 230 zł zamiast 4 750 zł |
| Strata większa niż roczny limit | 100 000 zł za 2024 r. | 60 000 zł, potem 70 000 zł | 50 000 zł i 50 000 zł | cała strata zużyta w dwa lata |
| Zyski za małe, żeby zdążyć | 30 000 zł za 2020 r. | zero przez trzy lata, potem 5 000 zł i 4 000 zł | 9 000 zł | 21 000 zł przepada po 2025 r. |
Przy stracie 8 000 zł zwykły limit dałby w jednym roku tylko 4 000 zł, więc opłaca się sięgnąć po odliczenie jednorazowe i wziąć całość: nie ma tu czego zostawiać na później. Przy stracie 100 000 zł jest odwrotnie, bo sufit 50% wystarcza i odliczenie jednorazowe zostaje niewykorzystane. W trzecim przypadku ogranicza Cię nie procent, tylko wysokość zysku: przepada 21 000 zł straty, a wraz z nimi 3 990 zł podatku, którego już nie zaoszczędzisz.
Czy stratę u jednego brokera odliczysz od zysku u innego?
Tak, wyniki ze wszystkich rachunków sumujesz w jednym PIT-38, bo to jedno źródło przychodów. Dochód 12 000 zł u jednego brokera i strata 17 000 zł u drugiego dają łącznie 5 000 zł rocznej straty. Podatku za ten rok nie będzie, a stratę wykażesz w zeznaniu.
Najpierw sumujesz bieżące wyniki, a dopiero potem odliczasz straty z poprzednich lat.
| Łączysz w rocznym wyniku | Nie łączysz z wynikiem sprzedaży |
|---|---|
| polskie PIT-8C i rachunki zagraniczne | dywidendy i odsetki |
| sprzedaż akcji, giełdowych ETF-ów i obligacji | kryptowaluty |
| kontrakty, opcje i CFD rozliczane w PIT-38 | wynagrodzenie i inne źródła dochodu |
Ta sama stawka 19% nie oznacza wspólnego rozliczenia. Strata ze sprzedaży akcji nie obniży podatku od dywidendy ani odsetek, nawet gdy wypłaciła je ta sama spółka. Więcej o tym, co jeszcze obniża ten podatek: jak legalnie obniżyć podatek Belki.
Kryptowaluty także rozliczasz osobno, a ich mechanizm różni się na tyle, że opisaliśmy go w osobnej sekcji niżej.
Brak PIT-8C od zagranicznego brokera nie odbiera prawa do odliczenia, zmienia tylko to, skąd bierzesz liczby: wynik takiego rachunku ustalasz z historii transakcji, przeliczonej na złote po kursie NBP.
W którym polu PIT-38 wpisać stratę z lat ubiegłych?
W aktualnej wersji formularza to pole D.30 „Strata z lat ubiegłych", w części o obliczeniu zobowiązania podatkowego. Wpisujesz tam kwotę odliczaną w tym roku, a nie całą stratę. Pozycje przenumerowano wraz z wersjami PIT-38, więc przy korekcie starszego roku sprawdź numer w broszurze Ministerstwa Finansów za ten rok.
Tak wygląda cała ścieżka, którą przechodzi odliczenie:
| Pole | Nazwa w formularzu | Rola przy rozliczaniu straty |
|---|---|---|
| C.26 | Razem przychód | przychody ze sprzedaży papierów za ten rok, ze wszystkich rachunków |
| C.27 | Razem koszt uzyskania przychodu | koszty nabycia i sprzedaży za ten rok |
| C.28 | Dochód | wypełniasz, gdy przychód przewyższa koszty. To od tej kwoty odliczasz stratę |
| C.29 | Strata | wypełniasz, gdy koszty przewyższają przychód. Tak zapisujesz stratę na kolejne lata |
| D.30 | Strata z lat ubiegłych | kwota odliczana w tym roku, nie cała strata |
| D.31 | Podstawa obliczenia podatku | dochód z C.28 pomniejszony o D.30, zaokrąglony |
| D.32 | Stawka podatku | 19% |
| D.33 | Podatek od dochodów, o których mowa w art. 30b ust. 1 ustawy | 19% z podstawy z D.31 |
| D.35 | Podatek należny | kwota, którą realnie płacisz |
Najważniejsze z tej tabeli: stratę zapisujesz w C.29, a odliczasz w D.30, w dwóch różnych latach i dwóch różnych zeznaniach. D.30 nie przebije przy tym dochodu z C.28, bo odliczenie zbija podstawę najwyżej do zera i nigdy nie tworzy nowej straty.
Czy stratę z kryptowalut rozliczasz tak samo jak z akcji?
Nie, i jest to jedna z najczęstszych pomyłek przy PIT-38. Kryptowaluty siedzą w tym samym formularzu, ale w osobnej części E, z własnym mechanizmem.
| Strata ze sprzedaży papierów | Nadwyżka kosztów przy kryptowalutach | |
|---|---|---|
| Gdzie w PIT-38 | pole D.30 | pola E.38 i E.40 |
| Termin | pięć lat, potem przepada | bez pięcioletniego terminu |
| Limit roczny | 50% pierwotnej straty albo jednorazowo do 5 mln zł | bez limitu 50% |
| Od czego odliczasz | dochód ze sprzedaży papierów | przychód z kryptowalut |
Nadwyżka kosztów nad przychodami z kryptowalut nie jest stratą w rozumieniu tych pięciu lat: przechodzi na kolejny rok jako koszt, a to, co znów się nie zmieściło, wychodzi w E.40. Konsekwencja jest obustronna: straty ze sprzedaży akcji nie odliczysz od dochodu z kryptowalut, a kosztów kryptowalut nie odliczysz od zysku z akcji, nawet gdy oba wyniki wykazujesz w jednym PIT-38 i oba są opodatkowane stawką 19%. Szczegóły zebraliśmy w przewodniku o kryptowalutach. Jeśli kryptowaluty zostały nierozliczone za poprzednie lata, opisujemy to osobno we wpisie nierozliczone kryptowaluty z lat ubiegłych.
Czy Twój e-PIT sam odliczy stratę z lat ubiegłych?
Twój e-PIT podstawi tylko stratę z zeznania za poprzedni rok, a starsze roczniki trzeba dopisać samodzielnie przed wysłaniem. W rozliczeniu za 2025 r. system poda więc stratę z 2024 r., ale nie tę z 2022 r. Potwierdza to odpowiedź Ministerstwa Finansów.
Samo zeznanie za 2025 r. składasz do 30 kwietnia 2026 r., a pozostałe terminy zebraliśmy w kalendarzu podatkowym.
Czy opłaca się zrealizować stratę przed końcem roku?
Bywa, że tak, i jest to legalne. Świadome zamknięcie stratnej pozycji, żeby obniżyć wynik roku, ma własną nazwę: tax-loss harvesting. Nie ma w tym sztuczki, bo korzysta się z tej samej zasady co w całym wpisie: odliczyć da się tylko stratę zrealizowaną. Warto jednak liczyć w obie strony, bo świeża strata zaczyna własny pięcioletni termin.
- Masz zysk w tym roku i pozycję pod kreską, której i tak nie chcesz trzymać. Sprzedaż przed końcem roku obniża wynik od razu, bez czekania na kolejne lata.
- Nie spodziewasz się zysków przez najbliższe lata. Wtedy dokładanie kolejnej straty niewiele daje, bo ona też może przepaść.
- Wygasa Ci stara strata, a masz niezrealizowane zyski. Tu działa to odwrotnie: dopiero zrealizowanie zysku pozwala wykorzystać stratę, która za chwilę przepadnie. Ten przypadek najłatwiej przegapić, bo wymaga pamiętania o roczniku sprzed pięciu lat.
O tym, kiedy taką transakcję wykonać i dlaczego 31 grudnia jest złą datą, pisaliśmy przy okazji siedmiu sposobów na niższy podatek Belki. Kolejność jest zawsze ta sama: najpierw plan portfela, potem podatek.
Jak rozliczyć stratę z lat ubiegłych w PodatekGiełdowy.pl
W aplikacji to samo wyliczenie powstaje na Twoich danych z plików od brokera, bez przepisywania kwot, a przycisk „Rozlicz maksymalnie” zaczyna od najstarszej straty.
Lata, które masz już w aplikacji, wchodzą do rozliczenia same. Rok rozliczony gdzie indziej dodasz bez importowania starych plików: w Historii rozliczeń przepisujesz wynik ze złożonego PIT-38 i potwierdzasz, że deklaracja poszła.
Na „Podsumowaniu PIT-38” wybierasz „Rozlicz straty”.
Cztery rzeczy, których nie musisz już pilnować:
- Kolejność. Pierwsza w kolejce jest strata z najbliższym terminem.
- Limit na każdą stratę osobno. Każda ma własny rocznik i własny sufit.
- Jednorazowe odliczenie. Wiesz, przy której stracie zostało jeszcze do wykorzystania.
- Sufit zysku. Odliczenie nie przekroczy zysku danego roku.
Na zrzucie odliczenie zbija podstawę do zera i oszczędza 1 295 zł podatku. Po zapisaniu suma wchodzi do pola D.30, a podstawa i podatek przeliczają się od razu, więc kwotę do zapłaty widzisz jeszcze przed wysłaniem zeznania.
Jedno zastrzeżenie: rok przycięty limitem darmowego pakietu nie wejdzie do rozliczenia strat.
Zobacz krok po kroku, jak rozliczyć stratę w aplikacji. Albo wgraj plik od brokera i sprawdź kwotę podatku razem z odliczoną stratą. Deklarację nadal składasz samodzielnie.
Co z tego wynika
Strata z giełdy nie jest pocieszeniem, jest odliczeniem z terminem. Zabija ją tylko upływ pięciu lat i brak zeznania za rok jej powstania. Praktycznie: sprawdź, za które lata PIT-38 poszedł, wypisz kwoty strat z rokiem wygaśnięcia i zacznij odliczać od najstarszej.
